Vizyon

Bu bir nostalji sayfası değil, bir kayıt defteridir.

Bir ismin değiştirilmesi, tarihsel bir kaydın silinmesi anlamına gelir. Kalan İstanbul, kentin yer adlarını, toplumsal yapısını ve gündelik kültürünü bütünüyle nesnel bir çerçevede belgeler; amacı duygulara hitap etmek değil, somut verileri muhafaza etmektir.

Instagram platformunda sunulan her içerik, burada kaynak gösterilerek detaylandırılır. Instagram'daki görsel dizilimler yalnızca konunun özetidir. Buradaki kayıtlar ise sağlam dayanaklarla inşa edilir: Mekân adlarının kökeni, bölge sakinlerinin kimliği, tarihsel değişim süreçleri ve tüm bu bilgilerin dayandığı referanslar.

Seriler

Arşiv, üç ana seri üzerinden şekillenir.

Her seri, haftanın kendine ait gününde yayımlanır ve kendi temasına odaklanır. Temel kuralımız asla değişmez: Kaynağı göster, yorumu okura bırak, konuyu tek cümleyle noktala.

Pazartesi · Demografi

İstanbul'a kimler geldi?

Kentin demografik yapısını oluşturan toplulukların göç yolları, yerleştikleri semtler ve bugüne bıraktıkları izler. Hemşehri ağlarından tarihî cemaatlere uzanan bir bellek.

[ Topluluk · Göç Yolu · Yerleşim · Bugünkü İz ]

Perşembe · İlçe

Otuz dokuz ilçe, tek tek.

Bir ilçenin adı nereden geliyor, ne zaman ve neden değişti, bugünkü ismin altında hangi tarihsel katmanlar yatıyor? Sırayla ilerleyen, sınırları ve sonu belli bir kent envanteri.

[ Eski Ad · Köken · Değişim · Katman ]

Cumartesi · Kırkambar

Şehrin kültürel hafızası

Kentin sözel, gastronomik, mimari ve inanç belleği. Deyimlerden semtlerle özdeşleşen lezzetlere, çeşme kitabelerinden tekkelere uzanan kapsamlı bir kültür tarihi taraması. Sezonlar halinde yayımlanan bu seride temel kriter daima aynıdır: Tarihsel derinliğe sahip olması ve kaybolma riski taşıması.

[ Konu · Şerh · Kaynak ]

Arşivden

Güncel Kayıtlar

Arşive entegre edilen son veriler. Her bir girdi, Instagram platformundaki paylaşımların kaynakçalı ve genişletilmiş dökümüdür.

İlçe Serisi · Bağcılar

Çıfıtburgaz Bağcılar

Kökenİsmin ikinci parçasını oluşturan burgaz, Rumcadaki pyrgos (kule, hisar) kelimesine dayanır. Trakya toponimisinde (yer adları) yaygın bir ektir.

KatmanTarihsel olarak bağ ve bostanlık olan bölge, 1980 sonrası dönemde İstanbul'un göç merkezlerinden biri haline gelmiştir.

İlçe Serisi · Bayrampaşa

Sağmalcılar Bayrampaşa

KökenAdını, bölgedeki yaygın iktisadi faaliyet olan sağmal hayvan besiciliğinden alır.

DeğişimBu değişiklik bir soylulaştırma veya refah markalaması hamlesi değildir; 1970 kolera salgınının mekân belleğinde bıraktığı izi silme çabasıdır.

Demografi Serisi · Muhacirler

İstanbul'un Gerçek Sahipleri

Kayıtİstanbul'un aldığı ilk büyük göç Anadolu'dan değil Balkanlardan geldi. 1878'de tek bir kış içinde Sirkeci'ye 80 bin muhacir ulaştı; o yıl Rumeli'den gelenlerin sayısı 387 bini aştı.

YerleşimGaziosmanpaşa, eski adıyla Taşlıtarla, 1952'de Balkan muhacirleri için inşa edilen evlerle kuruldu. Bugün Bayrampaşa nüfusunun neredeyse yarısı Balkan kökenlidir.

Kırkambar Serisi · Sezon 1: Söz

Göksu Testisi Gibi Terlemek

ŞerhGöksu menşeli gözenekli toprak testilerin suyu soğuk tutmak için dışarıdan terlemesi özelliğinden yola çıkarak, çok terleyen insanları tasvir etmek için kullanılır.

KaynakÜç aşamalı teyit: Çilem Tercüman, Ömer Asım Aksoy, Reşad Ekrem Koçu.

Kayıtların tamamı arşivde tutuluyor.

İlçe Serisi

39/39

İlçe serisi, sınırları ve bitişi belli bir kayıt sürecidir: İstanbul'un 39 ilçesi sırayla bu arşive işlenir. Demografi ve Kırkambar serileri ise açık uçlu birer bellek olarak büyümeye ve birikmeye devam eder.

Arşive Katılın

Kaydedilmeyen unutulur.

Yeni kayıtlar önce Instagram'da yayımlanır, kaynaklı yazılı hâlleriyle burada tutulur.

Instagram'da takip et Arşivi oku